- Жәнібек Алтынбекұлы, соңғы уақытта біздің республикамызда және бүкіл әлемде мемлекеттік органдар мен бизнес тарапынан машина жасауды дамытуға үлкен қызығушылық байқалып отыр. Саланың жай-күйі және оның перспективалары туралы айтып беріңізші. - Сәлеметсіз бе, шын мәнінде машина жасау бүкіл әлемде қарқынды дамып келеді. Өсудің негізгі катализаторлары тиімді машиналар мен жабдықтарды өндіруге мүмкіндік беретін озық технологиялық әзірлемелер болып табылады. Жыл сайын әлемде көбірек машина жасау start-up жобалары іске қосылуда, ал қазіргі өндірістер неғұрлым үнемді және экологиялық таза қозғалтқыштарға көшуде, жаңа неғұрлым берік және жеңіл қорытпаларды енгізуде, жасанды интеллектті пайдалана отырып, жабдық конструкцияларын жетілдіруде. Қазақстан бұл трендте де ерекшелік емес, өткен жылдың қорытындысы бойынша сала ақшалай мәнде өткен жылмен салыстырғанда 35% - ға өсті және 1.47 трлн. Теңгені құрады.Сонымен бірге нақты мәнде өндіріс те 24%-ға  өсті. Ұлттық экономиканың негізгі сұранысы энергетика секторына тиетінін атап өткен жөн. Мысалы, 2019 жылдың соңында мұнай-газ саласындағы жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алу көлемі 7 трлн. теңгені құрайды. Сонымен бірге қызмет көрсету саласындағы жергілікті мазмұн үлесі 50% құрайды, ал тауарларды сатып алуда - 10% -дан аспайды, яғни тек республиканың энергетика саласына деген қажеттілік отандық кәсіпорындардың машина жасау өнімін шығару көлемінен бірнеше есе жоғары. -Биыл бүкіл әлем коронавирустық инфекцияның пандемиясымен қамтылды. Бұл жағдайлар зауыттың қызметіне қалай әсер етті? - Шынында да, пандемия біздің ағымдағы жылға арналған жоспарларымызға түзетулер енгізді, ауру шыңына бүкіл ұжымның 10% - ы еңбек жарамсыздығына шықты, бірақ қабылданған шаралар кезінде жағдайды тұрақтандыруға және тіпті өндіріс көлемін ұлғайтуға мүмкіндік берді. Қазақстанның тау-кен өндіруші кәсіпорындарына импорттық жабдықтар мен жинақтауыштарды жеткізудегі іркілістер бізге нарықтың жаңа сегменттерін басып алуға мүмкіндік берді. Карантин жағдайында біздің конструкторлар мен технологтар алдында жаңа сызбалар мен өндіріс технологияларын әзірлеу бойынша міндеттер тұрды. Мысалы, қысқа мерзімде Ресей мен Украинаның кәсіпорындарында бұрын өндірілген МСЦ  3.2х4.5 және МШЦ 2.7х3.6 диірмендерін өндіруге арналған техникалық құжаттар дайындалды. Ресей Федерациясымен шекаралардың жабылуына байланысты «Подольск зауыты» KLMZ-ге «АрселорМиттал Теміртау» үшін металл конструкцияларына тапсырыстар орналастырды, ал әлемге әйгілі" «ThyssenKrupp Industrial» компаниясы Германиядағы өз зауыттарының орнына «Восточный»  разрезі үшін орташаландыру барабанын дайындауға ауқымды тапсырысты орналастырады. - Өндірісті тұрақтандыру бойынша Сіз қабылдаған шаралардың қайсысын атап өтер едіңіз? Зауытқа корпорация мен мемлекет тарапынан қолдау көрсетілді ме? - Иә, пандемия жағдайында біз қашықтан тиімді жұмыс істеуді үйрендік, өйткені жазда басқару құрамының 80% - ы қашықтықтан жұмыс істеуге ауыстырылды. Біз бір-бірімізге мұқият бола бастадық, корпорацияның мұқтаж адамдарға атаулы әлеуметтік көмек төлеу және барлық қызметкерлерге вируспен күресу үшін қосымша қаражат төлеу туралы бастамасын қолдадық. Өз кезегінде, негізгі тапсырыс берушілердің бірі ретінде корпорацияның қолдауын атап өткен жөн, өйткені металл нарығындағы дағдарыс кезінде де біздің өнімдерге тапсырыс азайған жоқ. Мемлекет тарапынан банктерді кредиттік міндеттемелерді жеңілдетуді ұсынуға шақырған Президент ерекше қолдау көрсетті, бұл біздің зауытқа қарызды «БРК –Лизинг» қайта қаржыландыруға мүмкіндік берді. Өздеріңіз білетіндей,"»БРК-Лизинг» 12 млрд.теңгеден астам сомаға зауыттың ауқымды жаңғыртуын қаржыландырды. оның 66%-ы жаңа ЧПУ станоктарында өндірілген өнімнің арқасында өтелді, ал KLMZ тау-кен байыту машинасын жасаудың флагманы болды. - Сіз тура бір жыл бұрын KLMZ басқардыңыз, Сіздің алдыңызда қандай сын-қатерлер тұрғанын және қандай нәтижелерге қол жеткізілгенін айтып беріңізші? - 2020 жылдың 8 айында зауыт өндірісі көлемінің өсуі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда ақшалай мәнде 35% - ды және заттай мәнде 52% - ды құрады. Биыл бірлескен күш-жігерімізбен тарихи максимумға жететінімізге сенімдімін. Бұл ретте біз еңбек өнімділігін 37% - ға ұлғайттық, бұл қосымша тапсырыстарды қызметкерлер санын ұлғайтпай орындауға мүмкіндік берді. Осы факторлардың арқасында өнімнің өзіндік құны төмендеді, бұл өз кезегінде қаржылық көрсеткіштердің 2.5 есе жақсаруына әкелді.Барлық осы құрғақ нәтижелердің артында біздің командамыздың үлкен жұмысы тұр, ең бастысы, өткен жылы бизнесті трансформациялау процесін бастап, барлық салаларда жаңаша ойлауды үйрену мүмкін болды. Осылайша, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласында біз near miss ықтимал қауіпті жағдайларын, микротравматизмді есепке алуды жолға қоя отырып, проактивті көрсеткіштерге фокусты күшейттік, мінез-құлық аудиттерін талдауға арналған бағдарламалық қамтамасыз етуді енгіздік, «Қауіпсіздік пирамидасымен» тұрақты жұмыс істейміз. Цифрландыру саласында біз «1С-ERP» есепке алу жүйесін енгізуді аяқтаймыз, айтпақшы, өткен аптада біздің жобамыз ТМД-да 150 қатысушы арасында жыл жобасы болып танылды. Біз сызбалар базасын цифрландыру бойынша жұмыс жүргізіп жатырмыз, барлық өндірістік цехтарда online камералар орнаттық, бөгде тапсырыс берушілерге тапсырыстардың орындалу мәртебесін жаңарту үшін telegram-bot іске қостық. ТМҚ қалдықтары мен дайын өнімді азайту мақсатында құзыретті мамандардан логистика қызметі құрылды, ол материалдарға өтінімдерді қалыптастыру кезеңінде зауыт қоймаларында бар аналогтарды ұсына алады.Бейнебақылау мен нақты уақытты талдаудың арқасында көптеген өнімдерді өндірудің күрделілігі азайды, металдың артық шығыны алынып тасталды, бұл өз кезегінде өнімнің өзіндік құнын төмендетіп, осы өнімнің ресурстық сипаттамаларын өзгертті. Қызметкерлерді бизнесті трансформациялауға тартудың жарқын мысалдарының бірі біздің «Идеялар генераторы» жобамыз болып табылады, ол зауыттың барлық қызметкерлеріне үнемдеу бойынша өз идеяларын техникалық кеңестің қарауына ұсынуға, бұл ретте жылдық нәтиженің 10% мөлшерінде сыйақы алуға мүмкіндік береді.3 ай ішінде «Идеялар генераторында» 20 идея ұсынылды, және әрбір жұмыскерлерге сыйақы беру арқылы цехтар мен зауытты басқаруда әзірленген идеялар саны өсуде. Жалпы, ұжым табысты қайта жүктелді деп есептеймін. Бірлескен үнемдеу іс-шараларының арқасында корпорацияның қолдауымен ағымдағы жылы ғана өндіріске зиян келтірмей шығындар 400 млн.теңгеден астам сомаға қысқартылды. Іс-шараларға мыналар кірді: шикізатты қайта пайдалану, металл кесуді оңтайландыру, пеш отынына көшу, қыс мезгілінде қысқы және жазғы дизель отынын араластыру, материалдар шығыстарының нормаларын қысқарту, сатып алу бағаларын төмендету үшін металл прокатының жаңа жеткізушілерін іздеу, корпоративтік қызмет жеткізушілерінен нарықтық ұсыныстарға көшу, өнімді бояу технологиясын және орау схемаларын оңтайландыру, логистика шығындарын қысқарту үшін тауарларды тиеуді шоғырландыру және тағы басқалар. - Өте әсерлі. Корпорацияның тапсырыстарын орындаумен қатар, сіз өз өнімдеріңізді басқа кәсіпорындарға сатасыз ба? Жақын болашаққа қандай жоспарлар мен міндеттер қойдыңыз? - Иә, бөгде тапсырыс берушілерге жеткізу біз үшін даму басымдықтарының бірі және біздің өніміміздің бәсекеге қабілеттілігін нақты растау болып табылады. Өткен жылы біз осы сату көлемін 10 есеге арттырдық! Жаңа тапсырыс берушілер арасында: «Қазмырыш» өзінің  «Қазмырышмаш» машина жасау зауытының болуына қарамастан,  «ThyssenKrupp», «ArcelorMittal Temirtau», «Подольск зауыты», «МакWool» Макинск зауыты, «Майкөбе көмір», «Самұрық-Қазына Контракт» импортты алмастыру бағдарламасы бойынша арнайы «Самұрық-Энерго»  үшін бил тегістейтін «ҚТЖ» ҰК» думпкарлар үшін тежегіш башмақтар өндірісі игерілді. «ERG Service» - пен «Еуразиялық Топ» мұқтаждықтары үшін сорғылар мен жинақтауыштарды өндіру үшін оларды құюды механикалық өңдеу бойынша уағдаластықтарға қол жеткізілді. Біз үшін ең күрделі технологиялық сын-тегеуріндердің бірі dunfos жабдығына қосалқы бөлшектерді жеткізу конкурсына қатысу болып табылады, әрі біз осы өнімді оқшаулауға ұмтылатын ТМД-ның жетекші зауыттарымен бәсекелесеміз. Біздің станоктар шығаратын механикалық өңдеудің ең жоғары параметрлерінің арқасында біз бәсекелестіктің екінші кезеңіне өттік. Енді біздің металлургтеріміздің алдында Еуропаға сорғылар мен өшіру клапандарының мүмкін экспорты үшін халықаралық стандарттарға сәйкес ВЧ-40 маркалы берік шойыннан құйма дайындамалар шығару міндеті тұр. Енді біздің металлургтеріміздің алдында Еуропаға сорғылар мен өшіру клапандарының мүмкін экспорты үшін халықаралық стандарттарға сәйкес ВЧ-40 маркалы берік шойыннан құйма дайындамалар шығару міндеті тұр.  Қол жеткізілген жетістіктерге қарамастан, бір минутқа демалуға болмайды, өйткені нарық тез өзгеріп отырады және пандемия, тау-кен саласындағы дағдарыс немесе заңнамалық талаптар мен реттеудің өзгеруі түрінде түзетулер енгізе алады. Мысалы, 2021 жылғы қаңтардан бастап жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алу ережелеріндегі міндетті жергілікті мазмұн  үлесі жойылады. Барлық өзгерістерден туындайтын жалғыз әмбебап рецепт тұрақты даму және бәсекеге қабілеттілікті арттыру болып табылады. - Жәнібек Алтынбекұлы, осындай мазмұнды әңгіме үшін алғыс айтамыз. - Рахмет, баршаңызды машина жасаушы күнімен құттықтаймын!